Toekomst van EBM (evidence-based medicine)

In Nieuws

Gisteren een congres over de toekomst van evidence-based medicine (EBM) bijgewoond. Aanleiding was een rapport van de Raad voor Volksgezondheid en Samenleving (RVS) onder de titelĀ  ‘Zonder context geen bewijs; over de illusie van evidence-based practice in de zorg’. Het rapport ging vooral over identificeren van wetenschap met dubbelblind onderzoek (RCT); het is inmiddels een publiek geheim dat RCT gekaapt is door de farmaceutische industrie, die de uitkomsten naar zijn hand weet te zetten.

Zoals te verwachten kwam hierop een furieuze reactie, aangevoerd door de Koninklijke Nederlandse Academie van Wetenschappen (KNAW). Het rapport zou de deur openzetten voor kwakzalverij. Onder kwakzalverij wordt dan homeopathie en dergelijke verstaan, niet het manipuleren van bewijs door de industrie en ook niet het subjectief selecteren van bewijs voor homeopathie. En de KNAW meent dat homeopathie gevaarlijk is, ondanks het feit dat de wereldliteratuur over 34 jaar slechts vier (!) dubieuze beschrijvingen van overlijdens na gebruik van homeopathie oplevert.

Gisteren verscheen ook een artikel over het effect van aanvullende homeopathische behandeling van virale encephalitis (hersenontsteking) bij kinderen in India. In Nederland zou dergelijk onderzoek niet eens mogen omdat het gevaarlijk zou zijn. Maar de uitkomst was anders: van de 308 niet homeopathisch behandelde kinderen overleden er 87, van de 304 homeopathisch behandelde kinderen overleden er 40, meer dan de helft minder.

Ongetwijfeld zal dit onderzoek door de reguliere geneeskunde onder de mat geveegd worden vanwege vermeende tekortkomingen, net zoals bewijs voor homeopathie bij luchtweginfecties. Van de ongeveer 20 RCTs op dit gebied wordt dat ene onderzoek dat geen verschil laat zien tussen placebo en homeopathie geselecteerd. In dat ene onderzoek moeten de ouders kiezen tussen drie homeopathische middelen, terwijl homeopathische artsen uit tientallen middelen moeten kiezen. De reguliere geneeskunde heeft natuurlijk haar argumenten om alleen dit onderzoek als goed te bestempelen, maar ondertussen overlijden achthonderdduizend mensen per jaar aan antibiotica resistentie. Antibiotica worden vooral voor luchtweginfecties onnodig voorgeschreven.

De uitkomst van het congres over de toekomst van EBM is dat er niets verandert. Men erkent wel dat RCT niet het alleenrecht heeft in EBM, maar gevestigde belangen blijven de onderzoeksagenda bepalen en we gaan vooral niet homeopathie erkennen.

Wat dit oplevert? Moeilijk te zeggen, maar moeten we niet denken aan ruim 40 op de 300 extra overleden kinderen door encephalitis? Of aan 800.000 overlijdens per jaar wereldwijd aan antibiotica resistentie? Of aan 200.000 overlijdens per jaar in de EU aan geneesmiddelbijwerkingen? Of aan meer dan 500 overlijdens per jaar in Nederland aan pijnstillers? Of aan extra overlijdens door zelfmoord onder de 40.000 jongeren per jaar waaraan in Nederland ten onrechte antidepressiva worden voorgeschreven? … Enzovoorts … enzovoorts.

Recent Posts

Start typing and press Enter to search