Veruit de meeste conflicten tussen arts en patiënt berusten op communicatiestoornissen. Dit geldt zeker voor de homeopathie met een methodiek en een mensbeeld dat sterk afwijkt van de reguliere geneeskunde. De patiënt voelt zich in zo'n geval machteloos omdat hij in zekere zin afhankelijk is van de arts. Het Medisch Tuchtcollege is niet bedoeld voor communicatiestoornissen en zal de klacht clan 'niet ontvankelijk' verklaren. Voor de patiënt versterkt dit het beeld van een 'medisch bolwerk'. Een klachtencommissie die vooral uit niet-artsen (ook geen lekentherapeuten) bestaat kan een bemiddelende rol spelen in een impasse waar zowel patiënt als arts graag uit willen komen.

Holisme is een modebegrip geworden dat te pas en te onpas gebruikt wordt. In het reguliere - orgaangerichte- denkmodel spreekt men al van holisme wanneer verschillende disciplines in de gezondheidszorg aan één patiënt werken. In feite blijft iedereen behept met het Cartesiaanse denkmodel. Zo wordt na het voorschrijven van een homeopathisch middel vaak gevraagd: 'Waar werkt dat op, dokter?' Het blijkt erg moeilijk om uit te leggen dat deze vraag homeopathisch gezien onzin is. Dat één homeopathische middel de patiënt bijv. zowel van zijn zwerende teen als van zijn angst af kan helpen is een voorbeeld van wat wij in de homeopathie holisme noemen. Een homeopathisch middel wordt voorgeschreven op een volledig beeld van de patiënt, inclusief voorgeschiedenis, familieziekten, lichaamsfuncties, mentaal functioneren en karakter.

Vraag een arts om te vertellen hoe goed zijn methode werkt en hij zal een aantal succesverhalen opdiepen van mensen die na vele jaren tobben spectaculair genazen. De patiënt die dit hoort of leest zal zich op dat moment niet realiseren dat de meeste genezingen moeizamer verlopen; snel en volledig beter worden is zijn ideaal. Zowel de wetenschap als de persoon van de arts worden vaak overschat:

Wat de allopaat niet kan moet de homeopaat kunnen. Publicaties over de beperkingen van de Geneeskunde zijn niet erg populair.

De belangrijkste gegevens worden terloops of bij het verlaten van de spreekkamer verteld. De arts vangt het signaal niet op terwijl de patiënt het gevoel heeft zijn ziel blootgelegd te hebben. Deze overspannen verwachtingen leiden tot communicatiestoornissen. Daarbij komt nog dat in de homeopathie een slechte communicatie een grote handicap is voor het vinden van het middel. De meeste informatie die de patiënt over homeopathie krijgt komt van commerciële zijde, waarbij gesuggereerd wordt dat de patiënt zijn kwaal met behulp van de drogist, eventueel uitgerust met computer, zelf homeopathisch op kan lossen. Het moet dan wel vreemd overkomen om een arts zoveel moeite te zien doen.

Betere voorlichting vooraf kan het aantal communicatiestoornissen verkleinen. Men is beter voorbereid op het consult, wat ook de eindresultaten ten goede komt. Het grootste probleem is echter om het andere mensbeeld van de homeopathische arts duidelijk te maken. Voorbeelden van homeopathische behandeling bij mensen uit de directe omgeving spreken het meest aan. Goede voorlichting kan communicatiestoornissen echter slechts ten dele voorkomen.

Ook wanneer beide partijen te goeder trouw zijn kan een conflict ontstaan door eerdergenoemde oorzaken. De arts heeft dan niet aan de verwachtingen voldaan, soms omdat hij er niet aan kan voldoen. Wanneer om wat voor reden dan ook een communicatiestoornis is opgetreden raakt de behandeling in een impasse. De patiënt vertrouwt de arts niet meer en de arts wordt onzeker, soms geïrriteerd omdat hi geen vat meer heeft op de situatie. Dit is dan het begin van een vicieuze cirkel die alleen door een buitenstaander te doorbreken is.

Een buitenstaander die goed kan luisteren en iets van homeopathie begrijpt kan zo'n situatie doorbreken. De onpartijdige bemiddelaar kan de redenen waarom het consult anders gaat dan verwacht beter toelichten. Door een hint van de bemiddelaar kan de arts op onbedoelde en onbewuste omgangsfouten gewezen worden. Na opheldering van het misverstand kan de behandeling met meer succes voortgezet worden. Voorwaarde voor een succesvolle bemiddeling : is wel dat partijen te goeder trouw zijn. Ingeval van nalatigheid of onkunde van de arts kan een bemiddelaar de verstoorde relatie niet herstellen. Dat wil niet zeggen dat de bemiddeling zinloos geweest is; de patiënt heeft zich uit kunnen spreken en weet beter hoe hij verder moet om zijn recht te halen.

Een bijkomend voordeel van een onpartijdige bemiddeling bij conflicten is een betere feedback op voorlichting en behandeling. Veel feedback gaat nu verloren omdat de patiënt bang is de arts voor het hoofd te stoten en de relatie te verstoren. Aan de hand van deze feedback kan betere voorlichting gegeven worden en krijgen de artsen meer zicht op mislukte therapieën.

De conflictbemiddeling wordt uitgevoerd door een commissie die in meerderheid uit niet-artsen(-lekentherapeuten) bestaat. De artsen dienen uitsluitend om vaktechnische informatie te verschaffen indien dit nodig is. De klacht van de patiënt komt bij voorkeur schriftelijk binnen bij de commissie en wordt schriftelijk of mondeling behandeld naar gelang de klacht. Het patiëntgeheim wordt hierbij strikt gerespecteerd. Met de arts waarover geklaagd wordt neemt de commissie uitsluitend na overleg met en goedkeuring van de patiënt contact op. Om een zorgvuldige behandeling te bewerkstelligen ontvangt de klager van de commissie een formulier, waarin de noodzakelijke gegevens vermeld kunnen worden.

De klachtencommissie komt niet in de plaats van het tuchtrecht en heeft geen bevoegdheid om op te treden tegen behandelende artsen, bijv. in geval van nalatigheid of onkunde. De commissie doet ook geen uitspraken over de deskundigheid van de arts. De patiënt kaart onkunde of nalatigheid zelf aan bij de geneeskundige inspectie of het Medisch Tuchtcollege. De rol van de ombudscommissie in deze is het geven van voorlichting over te volgen procedures.

De Ombudscommissie Homeopathie is een gezamenlijk initiatief van de Koninklijke Vereniging Homeopathie Nederland en de Vereniging van Homeopathische Artsen in Nederland. In 1995 heeft de Nederlandse Patiënten/Consumenten Federatie (NP/CF) zich bij dit initiatief aangesloten.

Klachtencommissie AAG

Bongart 16

1082 BB Amsterdam

 

Ga naar

begin